Varikosel Nedir?
Varikosel Nedir?
Varikosel, erkeklerde testis torbası (skrotum) içerisindeki testisten kirli kanı drene eden damarların anormal şekilde genişlemesi ve içindeki kanın geriye doğru kaçması şeklinde tarif edilir. Bu durum genellikle sıkça fark edilmeyen ancak uzun vadede kısırlık (infertilite) riskini arttırabilen bir rahatsızlıktır. Varikosel, erkeklerin yaklaşık %15’inde görülmekte olup, kısırlık problemi yaşayan erkeklerde bu oran %35-40’a kadar çıkabilmektedir.
Testislerin doğru bir şekilde fonksiyon görebilmesi için yeterli kanlanmaya ihtiyacı vardır. Kanlanma, testis atardamarları (arterleri) ve toplardamarları (venleri) aracılığıyla sağlanır. Testis atardamarı testislere oksijen ve besin taşır. Toplardamarlar ise testislerdeki kullanılan kanı geri taşır. Ancak bu damarlardaki kapakçık yetersizliği nedeniyle kan geri kaçabilir ve varikosel oluşabilir.
Varikosel nedeniyle bozulan kan dolaşımı, testislerdeki sıcaklığın artmasına , bu damarlar içinde biriken toksik maddeler nedeniyle sperm üretiminde bozulmalara neden olabilir. Bu durum sperm kalitesini düşürerek kısırlık riskini arttırabilir.
Varikoselin Nedenleri
Varikoselin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, testislerden kalbe kanı geri taşıyan toplardamarlardaki kapakçıkların yetersizliği veya hasarı nedeniyle kanın geri akması sonucu oluştuğu düşünülmektedir. Bu geri akım, damarlarda genişlemeye ve skrotumda varis oluşumuna yol açar.
Varikoselin Teşhisi Nasıl Konur?
Bir üroloji uzmanı tarafından yapılan fizik muayene ile varikosel genellikle tespit edilebilir. Ürolog , testis torbasındaki damarlardaki şişlikleri inceleyerek tanı koyabilir. Bazı durumlarda ultrason gibi görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir. Muayene ayakta ve soğuk olmayan bir ortamda gerçekleştirilir.
- 1.Derece varikosel hafif varikosel olarak da bilinir, bu durumun en hafif şeklidir ve testiste küçük, genişlemiş damarlar vardır. Ikınmakla doktor tarafından hafif dolgunluk olarak hissedilir.
- 2.Derece varikosel, el muayenesinde damarlar kıvrımlı saptanıyor veya ıkınma ile kıvrımlı hale geliyor
- 3.Derece varikosel varisler dışardan bakmakla net görülen varikoseldir
Subklinik varikosel ise ultrason ile fark edilen ancak muayenede belli olmayan varikoseldir.
Varikoselin Belirtileri Nelerdir?
Varikosel çoğunlukla çocuk sahibi olamama yakınması ile başvuru anında ürolog tarafından saptanır. Varikosel bazı erkeklerde hiçbir belirti vermeyebilir. Görülebilen belirtiler
• Testisler arasında boyut farkı
• Skrotumda gözle görülebilir şişlik veya damarlarda belirginlik
• Skrotumda veya testislerde ağırı ve rahatsızlık hissi. Bu ağrı genelllikle şiddetli olmayan ama orada olduğunu hissettiren bir ağrıdır.
• Uzun süre ayakta kalınca veya fiziksel aktivite sonrasında artan ağrı
Doğum – Ergenlik Dönemi Arasında Varikosel
Doğumdan ergenlik dönemine kadar olan süreçte varikosel nadiren görülür. Bu dönemde genellikle belirgin bir belirti vermez. Bazı vakalarda ise toplardamar kapakçıklarındaki doğuştan gelen bozukluklar veya genetik faktörler nedeniyle varikosel gelişebilmektedir. Erken çocukluk döneminde tanı konan vakaların çoğu takip edilmekte ve tedavi gerektirmemektedir.
Ergenlik döneminde ise hormonal değişiklikler ve vücudun büyüyen damar yapısı nedeniyle varikosel sıklığı artar. Bu dönemde ortaya çıkan varikosellerde bazen cerrahi tedavi gerekli olabilir. Özellikle testis kütlesinde azalma, ağrı veya sperm kalitesinde bozulma tespit edilirse, mikroskopik cerrahi veya diğer tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Adölesan Dönemde Varikosel
Adölesan (ergenlik) döneminde varikosel, hormonal değişiklikler ve fiziksel büyümeye bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bu dönemdeki varikosel vakaları genellikle sol testiste daha sık görülür. Erken tanı ve takip, testislerin sağlıklı gelişimini sağlamak açısından büyük önem taşır. Adölesan varikosel vakalarında büyük çoğunlukta cerrahi gerekmese de, ciddi vakalarda veya testis kütlesinde azalma durumunda cerrahi tedavi düşünülebilir.
Varikosel saptanan çocuk ve ergenler her yıl fizik muayene ve volüm ölçümü ile takip edilmelidir. Varikoseli olan ergenlerde testis boyutlarında azalma oluyorsa varikosel ameliyatı önerilmelidir. Sperm testi verebilenlerde ,bozukluk saptananlara varikosel ameliyatı önerilmelidir
Varikosel Tedavi Yöntemleri
Tedavi gerekip gerekmediğine hastanın yaşadığı belirtilere ve kısırlık riskine göre karar verilir. Tedavi yöntemleri şu şekildedir:
- Takip ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Hafif vakalarda herhangi bir cerrahi müdahaleye gerek kalmadan hastanın takip edilmesi yeterli olabilir. Sıkı iç çamaşırı giymek ve fiziksel aktivitelerden sonra dinlenmek belirtileri hafifletebilir. - Cerrahi Tedavi (Varikoselektomi)
Varikoselin neden olduğu belirtiler çok rahatsız edici hale gelirse veya kısırlık problemi ortaya çıkarsa, cerrahi tedavi düşünülebilir. Varikoselektomi ameliyatında genleşmiş damarlar bağlanır ve kan akışı normal damarlara yönlendirilir. Bu işlem genellikle genel anestezi veya lokal anestezi altında yapılır ve hastanın iyileşme süresi kısadır. - Mikroskopik Cerrahi
Günümüzde en etkili tedavi yöntemi mikroskopik varikoselektomidir. Bu yöntemde, mikroskop yardımıyla daha hassas bir şekilde damarlar onarılır ve komplikasyon riski azaltılır. Bu işlemin mikrocerrahi tekniği ile yapılması ile içinde testisi besleyen damarlar, sinirler ve sperm taşıyan kanallar görünür hale gelir ve bunların hasarlanması önlenerek ameliyatın başarısı artar.
Varikoselin Kısırlıkla İlişkisi
Varikosel, testislerdeki kan akışını bozarak sperm üretimini ve kalitesini olumsuz etkileyebilir. Sperm sayısında azalma, hareketliliğinde düşme ve şeklinde bozukluk gibi problemler kısırlığa yol açabilir. Tedavi sonrasında sperm kalitesinde belirgin bir iyileşme gözlemlenebilir ve bu durum baba olma şansını artırabilir.
Çocuk sahibi olamamanın tek nedeni varikosel ise, tedaviyi takiben hastaların yarısında sperm değerlerinde düzelme ve üçte birinde eşinde gebelik görülebilir. Ancak varikoselile beraber başka bozukluklarda varsa, bu bozukluklarda tedavi edilmezse başarı azalacaktır.
Sonuç olarak varikosel, erkeklerde sık görülen ancak erken tespit ve tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara yol açabilecek bir rahatsızlıktır. Belirtiler fark edildiğinde bir üroloji uzmanına başvurmak, kısırlık gibi uzun vadeli risklerin önünü geçmek için önemlidir.
Modern cerrahi ve mikroskopik yöntemlerle varikoselin tedavisi başarıyla yapılabilmektedir. Erken tanı ve doğru tedavi ile sağlıklı bir yaşam mümkün olabilir.
Tedavi ve Cerrahi Süreçle İlgili Sorular
Varikosel hangi yaş grubunda daha sık görülür?
Varikosel genellikle 15-25 yaş arası erkeklerde daha sık görülür. Özellikle ergenlik döneminde hormonal değişikliklerle birlikte ortaya çıkma riski artar
Hangi tedavi yöntemleri mevcut?
Açık cerrahi ve mikrocerrahi en sık kullanılan yöntemlerdir. Mikrocerrahi en sık tercih edilen ve başarılı yöntemdir.
Açık ameliyat,ve mikrocerrahi yöntemleri farkları nelerdir?
Mikrocerrahi daha az komplikasyon ve hızlı iyileşme sağlar. Açık ameliyat genellikle daha fazla ağrı ve komplikasyon riski taşır
Ameliyat ne kadar sürer?
Tek taraflı varikoselde mikrocerrahi 1 saaten kısa süren bir cerrahi iken iki taraflı olgularda1.5 saate yakın sürer________________________________________
Tedavi Sonrası ve İyileşme Süreci
Ne kadar sürede normal hayatıma dönebilirim?
Genellikle 1 hafta içinde normal aktivitelere dönülebilir. Ağır spor ve fiziksel aktiviteler için birkaç hafta beklenmesi önerilir.
Ameliyat sonrası ağrı ne kadar sürer?
İlk birkaç gün hafif ağrı olabilir. Bu ağrılar genellikle basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.
Tekrar varikosel oluşma riski var mı?
Mikrocerrahi ile yapılan ameliyatlarda tekrarlama riski çok düşüktür (yaklaşık %2-5).
Ne kadar sürede çocuk sahibi olabilirim?
Sperm parametreleri genellikle ameliyattan 3-6 ay sonra düzelir. Bu dönemde gebelik şansı artabilir.9 .ayda düzelme yoksa operasyonun etkili olmadığı düşünülebilir.
Ameliyat sonrası komplikasyon riski var mı?
Komplikasyonlar nadirdir. En sık görülen komplikasyon hidrosel (testis çevresinde sıvı birikmesi) ve enfeksiyondur.
Tedavi Sonrası ve İyileşme Süreci
Ameliyat cinsel performansı etkiler mi?
Ameliyat cinsel performansı olumsuz etkilemez. Hatta sperm kalitesindeki düzelme ile cinsel hayat olumlu etkilenebilir.
Ameliyat sonrası sperm kalitesi hemen düzelir mi?
Hayır, sperm kalitesinde düzelme genellikle 3-6 ay arasında olur.
Ne kadar sürede hamilelik şansı artar?
Ameliyat sonrası ilk 6-12 ay içinde gebelik şansı belirgin şekilde artabilir.
Ameliyat sonrası sperm testi yaptırmam gerekiyor mu?
Evet, ameliyat sonrası 3 ay aralıklarla sperm analizi yapılması önerilir.
Ameliyat sonrası cinsel ilişki ne zaman olabilir?
Genellikle 2 hafta sonra cinsel ilişkiye izin verilir.
Varikosel tamamen tedavi edildiğinde sperm kalitesi her zaman düzelir mi?
İlaç tedavisi işe yarar mı?
Varikosel tedavisinde ilaçların etkisi yoktur. İleri evrede cerrahi tedavi gerekir.
Egzersiz veya yaşam tarzı değişiklikleri ile varikosel iyileşir mi?
Egzersiz veya yaşam tarzı değişiklikleri varikoseli iyileştirmez ama sağlıklı yaşam genel olarak üreme sağlığını destekler.
Varikosel genetik bir hastalık mı?
Tam olarak genetik denemez ama ailesinde varikosel ya da damar hastalıkları olan kişilerde daha sık görülebilir.
Hangi yaş grubunda daha sık görülür?
Genellikle ergenlik döneminden itibaren ortaya çıkar ve yetişkin erkeklerde daha sık teşhis edilir.
Sağ testiste varikosel görülür mü?
Evet, ancak sol testiste daha yaygın görülür çünkü sol taraftaki damar anatomisi daha farklıdır.
Tedavi Yöntemleri ilgili sorular
Tedavisiz varikosel ile sağlıklı bir yaşam mümkün mü?
Evet, bazı hafif vakalarda tedavi gerekmeyebilir. Ancak sperm kalitesi bozulmuşsa veya ağrı varsa tedavi önerilir.
Varikosel ameliyatı ağrılı mı?
Ameliyat sırasında ağrı hissedilmez çünkü genel ya da lokal anestezi uygulanır. Ameliyat sonrası hafif ağrılar olabilir.
Tedavi olmazsam ne gibi risklerle karşılaşırım?
Kısırlık, testis küçülmesi ve kronik ağrı gelişebilir.
İyileşme ve Ameliyat Sonrası Süreç
Ameliyat sonrası dikkat etmem gereken şeyler nelerdir?
İlk birkaç gün dinlenmeniz, ağır kaldırmamanız ve cinsel aktiviteden kaçınmanız önerilir.
Ameliyat sonrası işe dönüş süresi nedir?
Masa başı işler için 3-5 gün, ağır fiziksel aktiviteler için birkaç hafta sonrası önerilir.
Spor yapmaya ne zaman başlayabilirim?
Genellikle 3-4 hafta sonra hafif sporlara başlanabilir.
Ameliyat iz bırakır mı?
Mikrocerrahi ile yapılan ameliyatlarda iz genellikle minimaldir.
Ameliyat sonrası şişlik normal mi?
Evet, ameliyat sonrası birkaç hafta boyunca hafif şişlik görülebilir.
Endoüroloji, Üroonkoloji, Lazer Prostat, Flexible Üreteroskopi
Bağlantılar
İletişim
Copyright © 2025. Prof. Dr. Sahir Kılıç
Bu sitede bulunan yazılar ve görseller genel bilgilendirme amaçlı olup teşhis ve tedavi amaçlı değildir.
