Prostat Hastalıkları
Prostat Kanseri Nedir? Ankara’da Tanı ve Tedavi Yaklaşımları
Prostat, idrar torbasının hemen altında ve rektumun önünde yer alan, ceviz büyüklüğünde bir salgı bezidir.
Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biridir. Ankara’da prostat kanseri tanı ve tedavisi, hastalığın evresine ve hastanın genel durumuna göre planlanmaktadır. Erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımı, hastalığın kontrol altına alınmasında kritik öneme sahiptir.
Prostat kanseri, erkek üreme sisteminin bir parçası olan prostat bezindeki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıyla oluşan bir kanser türüdür. Bu hücreler prostatın içinde tümör (kitle) oluşturur. Zamanla çevre dokulara, lenf bezlerine veya kemiklere yayılabilir (metastaz). Ancak çoğu prostat kanseri yavaş ilerlediğinden bazı erkekler hastalıkla yıllarca belirti yaşamadan yaşayabilir.
Ankara Prostat kanseri ile ilgili daha fazla bilgi için blog sayfamızı okuyabilirsiniz.
Prostat Kanseri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Prostat Kanseri nedenleri?
Prostat kanserinin nedenleri tam olarak bilinmese de, bazı faktörlerin bu hastalığın gelişiminde etkili olduğu düşünülmektedir. İşte bu faktörler hakkında detaylı bir açıklama:
DNA Mutasyonları: Prostat hücrelerinde meydana gelen genetik mutasyonlar, hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasına neden olabilir. Bu durum kanserin temel mekanizmasını oluşturur.
Genetik Yatkınlık: Ailede prostat kanseri öyküsü olan bireylerde risk daha yüksektir. Özellikle birinci derece akrabalarda prostat kanseri geçmişi varsa, genetik faktörlerin rol oynadığı düşünülür.
Yaşlanma: Prostat kanseri genellikle yaşlı erkeklerde görülür. 50 yaş ve üzerindeki bireylerde risk artar.
Hormonal Faktörler: Testosteron gibi erkeklik hormonlarının yüksek seviyeleri, prostat hücrelerinin büyümesini teşvik edebilir ve kanser riskini artırabilir.
Beslenme ve Yaşam Tarzı: Dengesiz beslenme, özellikle yağ oranı yüksek diyetler, prostat kanseri riskini artırabilir. Ayrıca obezite ve fiziksel aktivite eksikliği de risk faktörleri arasında yer alır.
Çevresel Faktörler: Sigara ve alkol kullanımı, çevresel toksinlere maruz kalma gibi faktörler prostat kanseri riskini artırabilir.
Irk ve Etnik Köken: Bazı etnik gruplarda prostat kanseri daha yaygın görülmektedir. Örneğin, Afrika kökenli erkeklerde risk daha yüksektir.
Prostat Kanseri Türleri
Prostat kanserlerinin %95 ten fazlası adenokarsinomdur . Bu tip, prostatın bez yapılarından köken alır.
Daha nadir görülen tipler:
• Duktal adenokarsinom
• Müsinöz adenokarsinom
• Skuamöz hücreli karsinom
• Nöroendokrin tümörler (agresif seyirli)
Prostat Kanseri Belirtileri
Prostat kanseri erken evrede genellikle belirti vermez. Daha ileri evrede İdrar şikayetleri başlar. Lokal yayıldığında ve metastaz yayaptığında. kemik ağrıları ve genel durum bozukluğu başlar. Bu yüzden tarama (PSA testi + parmakla muayene) çok önemlidir
- İdrar Sistemi ile İlgili Belirtiler
Prostat bezinin idrar kanalını (üretra) sarmalaması nedeniyle büyüyen tümör bu yapıya baskı yaparak idrarla ilgili sorunlara yol açar:
• İdrar yapmada zorlanma (başlamakta güçlük)
• Zayıf ya da kesintili idrar akışı
• Sık idrara çıkma, özellikle geceleri (noktüri)
• İdrarın tamamen boşalmadığı hissi
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• İdrar kaçırma (nadiren, ileri evrede)
Kanama ile İlgili Belirtiler
Tümör damarları etkilediğinde ya da ileri evrede ortaya çıkabilir:
- İdrarda kan (hematüri)
- Menide kan (hematospermi)
Bu bulgular her zaman kanseri göstermez; taş, enfeksiyon gibi başka nedenlerle de olabilir ancak mutlaka araştırılmalıdır.
İskelet Sistemi ve Yayılma Belirtileri
Prostat kanseri özellikle kemiklere yayılma eğilimindedir. Bu genellikle ileri evre hastalıkta görülür.
• Sırt, kalça, pelvis, kaburga veya uyluk kemiklerinde ağrı
• Kemik kırıkları (özellikle ani ve travmasız)
• Yürüme zorluğu
• Bacaklarda uyuşma veya güçsüzlük (omurga tutulumu varsa
Genel Belirtiler (İleri Evre)
Metastatik ya da sistemik hastalıkta ortaya çıkabilir:
• İstemsiz kilo kaybı
• İştahsızlık
• Halsizlik, yorgunluk
• Anemiye bağlı solukluk, nefes darlığı
Prostat Kanserinin Kemiklere Sıçramasının (Kemik Metastazı) Belirtileri
Prostat kanseri yavaş ilerleyen bir kanser türü olmasına rağmen . erken teşhis konulmazsa kemiklere ve en sık omurga, kalça, pelvis, kaburga ve uyluk kemiklerine yayılır. Bu durum, hem mekanik hem de nörolojik belirtiler oluşturabilir.
1. Kemik Ağrısı
- En yaygın belirtidir.
- Genellikle sırt, bel, kalça veya uyluk bölgesinde olur. Başlangıçta aralıklı olabilir, sonra sürekli hale gelir. Zamanla şiddetlenir ve hastanın hareketlerini kısıtlayabilir.
2. Kırık Riski ve Patolojik Kırıklar
- Kanserin zayıflattığı kemiklerde ani ve hafif travmayla kırıklar oluşabilir. Bu kırıklar genellikle uyluk kemiği (femur),Kalça kemiği,Omurga (vertebra) gibi bölgelerde olur.
3. Omurga Tutulumu ve Sinir Basısı
- Omurlara sıçrayan tümör, omurilik kanalına bası yapabilir. Bu durum acil müdahale gerektirir. Bacaklarda uyuşma, karıncalanma, Kas güçsüzlüğü, yürüme güçlüğü, İdrar veya dışkı tutamama ,Parapleji (her iki bacağın felci – ileri olgularda)
4. Yorgunluk ve Halsizlik (Kemik İliği Baskılanması)
- Kanser hücreleri kemik iliğine de sıçrayabilir. Bu durumda , Kansızlık (anemi) gelişebilir → halsizlik, çarpıntı, nefes darlığı, Bağışıklık düşer, enfeksiyon riski artar (lökosit azalması), Kanama eğilimi olabilir (trombosit düşüklüğü)
Hangi Testlerle Anlaşılır?
Kalsiyum ve hematolojik testler: Yayılımın sistemik etkilerini değerlendirir.
Kemik Sintigrafisi: En sık kullanılan tarama testidir.
PSMA PET-CT: En hassas görüntüleme yöntemidir.
MR: Omurilik basısı şüphesinde kullanılır.
Prostat Kanseri Teşhisi Nasıl Konulur?
1. DRE (Parmakla Rektal Muayene)
Prostatı makattan parmakla muayene edilir. Sertlik, düzensizlik veya nodül varsa şüphe artar.
- PSA ile birlikte değerlendirilir.
- DRE normal olsa bile PSA yüksekse kanser olabilir. Aynı şekilde PSA normal olup DRE’de anormallik varsa prostat kanseri olabilir, ileri değerlendirme gerekir.
2. PSA (Prostat Spesifik Antijen) Kan Testi nedir?
- İlk basamak testtir. PSA, semen içinde bulunan bir enzimdir ve meninin sıvılaşmasına yardımcı olur. Normalde kanda çok düşük düzeyde bulunur. Yüksek PSA düzeyi, prostat kanseri olasılığını düşündürür ama kesin tanı koydurmaz.
- Prostat hücreleri hasar gördüğünde veya sayıca arttığında (örneğin prostat kanseri, prostat büyümesi veya iltihap durumlarında) kandaki PSA seviyesi yükselir.
3. Multiparametrik Prostat MRI (mpMRI)
- PSA ve/veya DRE şüpheliyse yapılır.
- Prostat içindeki şüpheli alanları görüntüler.
- PI-RADS skoru (1–5) ile lezyonun kanser olasılığı değerlendirilir:
MRI, gereksiz biyopsilerin önüne geçilmesini sağlar.
4. Prostat Biyopsisi (Kesin Tanı Yöntemi)
- Kesin tanı yalnızca biyopsi ile konur.
- Biyopsi patolojiye gönderilir ve hücreler mikroskopta incelenir.
Patolog tarafından Gleason skoru verilir (kanserin agresifliğini belirler
5. E Tetkikler (Evreleme Amaçlı)
| Test | Amaç |
| PSMA PET-CT | Vücutta yayılım (metastaz) araştırması |
| Kemik sintigrafisi | Kemik metastazını saptamak |
| Pelvik MR / BT | Lenf nodu ve komşu doku yayılımını değerlendirmek için |
PROSTAT KANSERİNDE TEDAVİ
| PROSTAT KANSERİNDE TEDAVİ YAKLAŞIMI 1. Aktif İzlem (Active Surveillance) Kimler için? PSA <10 ng/mL Gleason skoru ≤ 6 Tümör prostat içinde sınırlı (T1c veya T2a) Hayat beklentisi uzun ama hastalık çok düşük riskli Ne yapılır? Düzenli PSA takibi (3-6 ayda bir) Yılda 1-2 kez parmakla muayene Gerekirse tekrar biyopsi veya MR Amaç: Gereksiz tedaviden kaçınmak, yaşam kalitesini korumak 2. Cerrahi – Radikal Prostatektomi Kimler için? Lokalize veya lokal ileri evre (T1–T3) Genel durumu ameliyata uygun hastalar Yaşam beklentisi >10 yıl olanlar Nasıl yapılır? Açık, laparoskopik veya robot yardımlı (da Vinci) Prostat bezi ve seminal veziküller çıkarılır Gerekirse pelvik lenf nodları da alınır Avantajlar: Kanserli doku tamamen çıkarılır PSA sıfırlanır → nüks kontrolü kolay Olası yan etkiler: İdrar kaçırma (özellikle ilk aylarda) Sertleşme sorunları (erektil disfonksiyon) 3. Radyoterapi (Işın Tedavisi) a) External Beam Radiotherapy (EBRT) Dışarıdan uygulanan yüksek enerjili X ışınları 7-8 hafta boyunca günlük seanslar IMRT ve IGRT teknikleri ile hassasiyet artar b) Brakiterapi (İç Radyasyon) Prostat içine küçük radyoaktif kaynaklar yerleştirilir Düşük doz (kalıcı) veya yüksek doz (geçici) olabilir Kullanım yerleri: Ameliyat istemeyen hastalar Cerrahiden sonra nüks varsa Yan etkiler: İdrar yapmada zorlanma, rektal irritasyon Cinsel fonksiyon kaybı Radyasyon sistiti 4. Hormon Tedavisi (Androjen Baskılama) Amaç: Testosteron üretimini azaltarak kanserin büyümesini yavaşlatmak Ne zaman uygulanır? İleri evre veya metastatik hastalık Radyoterapi ile kombine Cerrahi sonrası PSA yükselirse Yöntemler: LHRH agonistleri (leuprolid, goserelin) LHRH antagonistleri (degarelix) Orşiektomi (testislerin alınması) Anti-androjenler (bikalutamid, enzalutamid) Yan etkiler: Sıcak basması, cinsel istek kaybı, osteoporoz Yorgunluk, kas kaybı, metabolik değişiklikler 5. Kemoterapi Ne zaman? Hormon tedavisine yanıt vermeyen (kastrasyon dirençli) prostat kanseri Metastatik ve agresif hastalıkta En sık kullanılan ilaç: Docetaxel + prednizon Cabazitaxel (ilerleyen evrelerde) Yan etkiler: Saç dökülmesi, bağışıklık baskılanması, bulantı, halsizlik 6. Yeni Nesil Tedaviler ve Destekleyici Yaklaşımlar İmmünoterapi: Sipuleucel-T (FDA onaylı) – immün sistemin aktive edilmesi PARP inhibitörleri: BRCA1/2 mutasyonu olanlarda: olaparib, rucaparib Radyoaktif tedavi: Radium-223 → kemik metastazlarına yönelik hedefli tedavi PSMA hedefli tedavi (Lutetium-177): PSMA PET-CT ile tespit edilen hücreleri hedef alır |
Ankara’da Prostat Kanseri Tanı ve Tedavisi
Ankara’da prostat kanseri tanı ve tedavisi, hastanın PSA düzeyi, biyopsi sonuçları ve görüntüleme bulgularına göre planlanır. Üroloji uzmanı tarafından yapılan detaylı değerlendirme sonrasında aktif izlem, cerrahi tedavi veya ileri onkolojik yaklaşımlar tercih edilebilir.
Kaynak: PubMed – Prostate Cancer
Prostat kanseri nedir?
Endoüroloji, Üroonkoloji, Lazer Prostat, Flexible Üreteroskopi
Bağlantılar
İletişim
Copyright © 2025. Prof. Dr. Sahir Kılıç
Bu sitede bulunan yazılar ve görseller genel bilgilendirme amaçlı olup teşhis ve tedavi amaçlı değildir.
