Prostat Hastalıkları

PSA Değeriniz Yüksekse Ne Yapmalısınız? | Erken Teşhis ve Tedavi Rehberi

PSA (Prostat Spesifik Antijen) testi, prostat sağlığının bir göstergesi olarak kanınızda ölçülen bir proteindir. Normalde prostat bezinin doğal çalışmasıyla kana küçük miktarlarda PSA geçer. Ancak prostat hastalıklarında bu miktar artabilir. PSA değeri yüksek çıkması endişeye neden olabilir, ancak bu durumun farklı nedenleri olabileceğini bilmek önemlidir.

PSA Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

PSA seviyesindeki yüksekliği her zaman prostat kanseri anlamına gelmez. PSA da artışa neden olabilecek durumlar şunlardır:

  • Prostatit (Prostat İltihabı): Enfeksiyon veya inflamasyon nedeniyle PSA artabilir.
  • Benign Prostat Hiperplazisi (BPH): Yaşa bağlı olarak ve prostat büyüklüğüne bağlı PSA seviyesi artabilir.
  • Cinsel Aktivite: Test öncesinde ejakülasyon PSA düzenini etkileyebilir.
  • Fiziksel Etkinlikler: Bisiklete binmek, ata binmek gibi aktiviteler prostatı baskılayarak PSA da geçici yükselişe neden olabilir.
  • Prostat Manipülasyonu: Parmakla rektal muayene veya sistoskopi gibi işlemler geçici PSA yüksekliği yapabilir.

Bu nedenle, sadece bir PSA sonucuna bakarak aceleci yorum yapmamak gerekir.

PSA Sonuçlarınızı Etkileyen Risk Faktörleri

PSA değerinizi yorumlarken aşağıdaki risk faktörlerini de dikkate almak gerekir:

Aile Öyküsü ve Genetik Faktörler

Birinci derece akrabalarda (baba, kardeş) prostat kanseri öyküsü bulunması riskinizi artırabilir. Bu nedenle ailede prostat kanseri olan erkeklerin 40 yaşından itibaren PSA kontrolü yaptırması önerilir.

Yaş ve Irkın Etkisi

50 yaş üzeri erkeklerde PSA seviyeleri doğal olarak artabilir.

Önceki PSA Takipleri ve Değişim Hızı

PSA nın  zaman içinde ne kadar hızlı arttığı da risk değerlendirmesinde önemlidir.

Uzman Bir Üroloji Doktoruna Başvurun

Yüksek PSA sonucu mutlaka bir üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Muayene aşamasında şunlar yapılabilir:

  • Parmakla rektal muayene (DRE)
  • Önceki PSA değerleriyle kıyaslama
  • Detaylı şikayet sorgulaması (idrar problemleri, kasık ağrıları vb.)
PSA Yüksekliğinde Hangi Testler Yapılır?

Tekrar PSA Testi

6-8 hafta sonra tekrar test yapılarak değişim izlenebilir.

Serbest PSA Oranı

Serbest/total PSA oranı düşükse daha dikkatli olmak gerekir

Multiparametrik Prostat MR

Prostat dokusunda şüpheli alanları görüntülemede başarılı bir yöntemdir.

Prostat Füzyon  Biyopsisi

Şüphe devam ediyorsa MR rehberliğinde prostat biyopsisi uygulanabilir.

PSA Takibi ve Yönetim Planı

PSA yüksekliği nedeniyle tetkik edilen ve biopsi normal bulunan hastalar, PSA ile takip edilir. Şüpheli yükselişlerde Multiparametrik Prostat MR tekrarlanır. Gerekirse biopsi planlanır.

Prostat Sağlığınızı Koruyacak Yaşam Tarzı Önerileri

Antioksidanlardan zengin beslenme: Domates, brokoli, nar.

Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika.

Sigara bırakın.

Stresten uzak durun.

Yıllık kontrollerinizi ihmal etmeyin

Erken Teşhisin Önemi

PSA testi sayesinde prostat kanseri erken evrede saptanabilir. Erken tanı alınmış vakalarda tedavi şansı çok  yüksektir.

Sonuç olarak

PSA değeriniz yüksek çıktıysa sakin olun, uzman bir üroloji doktoruna başvurun ve duruma özel bir takip planı oluşturun. Zamanda doğru adımlar atılırsa prostat sağlığınızı koruyabilirsiniz. Unutmayın erken teşhis hayat kurtarır.

PSA yüksekliği hakkında detaylı bilgi almak ve size özel bir değerlendirme için Ankara YDA Center’daki kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.”

Kaynak

Copyright © 2025. Prof. Dr. Sahir Kılıç