Erektil Disfonksiyon Nedir? Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?

Erektil disfonksiyon, çoğu zaman tek bir nedene bağlı değil, birkaç farklı faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Temelde nedenleri 4 ana grupta ele alabiliriz:

1. Damar (Vasküler) Nedenler

Penis sertleşmesi, penise yeterli miktarda kan akışı sağlanmasıyla mümkün olur. Damarlarla ilgili sorunlar, kanın yeterince dolamamasına ya da hızla geri kaçmasına neden olabilir.

En sık karşılaşılan damar nedenleri:

• Ateroskleroz (damar sertliği): Kalp damar hastalığı olan kişilerde ED riski yüksektir.
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon): Damarlara zarar verir.
• Sigara kullanımı: Damar çeperlerini daraltarak kan akışını engeller.
• Kolesterol yüksekliği: Damar içinde plak oluşumuna neden olur.
• Şeker hastalığı (diyabet): Hem damar hem sinir hasarı oluşturur.

2. Sinirsel (Nörojenik) Nedenler

Sertleşme için beyin, omurilik ve penis çevresindeki sinirlerin sağlıklı çalışması gerekir. Bu sistemdeki bozulmalar ereksiyon bozukluğuna yol açabilir.

Örnekler:

• Şeker hastalığı (diyabetik nöropati)
• Multipl skleroz (MS)
• Parkinson hastalığı
• Felç (inme)
• Omurilik yaralanmaları
• Prostat, mesane veya rektum ameliyatları sonrası sinir hasarı olması

3. Hormonal Nedenler

Hormonlar, özellikle testosteron, cinsel istek ve sertleşme üzerinde önemli rol oynar. Hormon bozuklukları ereksiyona negatif etki yapabilir.

Hormonal bozukluklara örnekler:

• Testosteron düşüklüğü (hipogonadizm)
• Tiroid hastalıkları (hipotiroidi / hipertiroidi)
• Prolaktin yüksekliği (hiperprolaktinemi)
• Cushing sendromu gibi endokrin hastalıklar

Düşük testosteron hem sertleşme sorununa hem de libido kaybına neden olabilir.

4. Psikolojik Nedenler

Özellikle genç erkeklerde ereksiyon bozukluğunun en sık nedeni psikolojik kökenlidir. Cinsel ilişki sırasında yaşanan başarısız bir deneyim, sonraki denemelerde kaygı yaratır.

Psikolojik ED nedenleri:

• Performans anksiyetesi
• Stres, iş kaygısı, maddi baskılar
• Depresyon
• İlişki problemleri
• Cinsel travmalar veya bastırılmış duygular

Psikolojik ereksiyon bozukluğunda sabah sertleşmeleri normaldir

5. İlaçlara ve Madde Kullanımına Bağlı Nedenler

Bazı ilaçlar ve maddeler, yan etki olarak sertleşme sorununa yol açabilir.

En sık etkilenen gruplar:

• Antidepresanlar (özellikle SSRI grubu)
• Tansiyon ilaçları (beta blokerler)
• Hormon tedavileri
• Alkol (fazla tüketimi damar ve sinir sistemini etkiler)
• Uyuşturucular (kokain, eroin, marihuana vb.)

6. Yaşam Tarzı ve Genel Sağlık Faktörleri

Modern yaşamın birçok unsuru da ED riskini artırır.

• Obezite
• Fiziksel hareketsizlik
• Sigara ve alkol kullanımı
• Uyku bozuklukları (özellikle uyku apnesi)
• Kronik hastalıklar (karaciğer, böbrek yetmezliği vb.)

Özetle:

ED genellikle “bir neden – bir sonuç” ilişkisiyle açıklanamaz. Örneğin, şeker hastası olan bir kişide hem damarlar hem sinirler etkilenmiş olabilir. Ayrıca kişinin kullandığı antidepresanlar da durumu kötüleştirebilir.

Bu nedenle her hasta bireysel olarak değerlendirilmelidir. Kan testleri, gerekirse doppler ultrason, hormon profili ve psikolojik danışma ile doğru neden saptanabilir.